Home

Oost-Duitsland: 'Freistaat Thüringen'

Op vakantie gaan hoeft niet altijd ver van huis te zijn. Een korte rit naar het Duitse Thüringen geeft ons de gelegenheid om dit groene gebied grondig te verkennen op een verlengd weekend. Thüringen heeft in het midden een bekken dat wordt omgeven door drie middelgrote berggebieden. Je vindt hier ook enkele natuurreservaten terug. Het voormalige Oost-Duitsland is voor velen van ons een nog onbekend gebied. Dringend tijd om de motorhome in gereedheid te brengen. We mogen zeker onze wandelschoenen niet vergeten want die gaan goed van pas komen dit weekend. 


 

Thüringen

Via Aken, Keulen en Giessen komen we aan in de ‘Freistaat Thüringen’. Een naam waarmee de bewoners zich willen spiegelen aan de Freistaat Bayeren. Als we naar links kijken, doemt een getuige van het voormalige ijzeren gordijn op, één van de talrijke uitkijktorens. Als we praten met lokale bewoners duikt het zinnetje ‘na de Wende’ of ‘voor de Wende’, met regelmaat op om gebeurtenissen aan te geven voor of na 1989. De tijd van wantrouwen en onderdrukking uit de communistische periode is nu verdwenen. Maar sympathieën en antipathieën, voor of tegen het regime van voor de wende leven nog sterk. Dat ervaren we zelf met een aantal personeelsleden van de basisschool van Geschwenda. De bevolking die het financieel iets moeilijker heeft wil liever het oude systeem hersteld zien, terwijl anderen waarbij het financieel voor de wind gaat met veel overtuigingskracht de huidige Duitse status een godsgeschenk noemen. Daarmee wordt de toon voor deze reis gezet: ‘voor de wende’ en ‘na de wende’.



 
 

Eisenach

Na 480 km en een kleine 6 uur later houden we halt bij onze eerste stop. Rechts van de autoweg toornt de Middeleeuwse Wartburg trots boven Eisenach uit, een schat aan geschiedenis omarmend binnenin zijn muren. Het kasteel trekt dan ook meteen onze aandacht maar we gaan eerst naar onze camperplaats. Het digitale bord vertelt ons dat er nog plaats is. We betalen 5 euro en staan veilig voor één nacht. Nummer één op ons agenda is natuurlijk de Wartburg. We moeten enkel de afstand nog overbruggen en 500 meterklimmen. Voor ons gaat dit nog maar als er te veel metaal in de knieën of heupen zit dan brengt een shuttlebusje soelaas. We betalen 9 euro om aan onze ontdekking te beginnen. Dit kasteel mag niet ontbreken op onze trofeeënlijst. We flitsen terug naar het jaar 1523. Het was hier dat de monnik Luther onderdak en bescherming kreeg, hoog boven de stad, om in alle stilte het Nieuwe Testament te vertalen vanuit het Grieks naar het Duits. Luther, samen met vele anderen, kon alle wansmakelijke praktijken zich afspeelden tijdens het pauselijk bewind van de Borgia’s niet meer aanzien. Niet alleen Luther maar ook de heilige Elisabeth van Thüringen (Elisabeth van Hongarije) leefde en woonde in de Wartburg. Ze werd geboren in 1207 en huwde in 1221 met Lodewijk van Thüringen. Na diens dood weigerde ze een huwelijksaanzoek van haar schoonbroer en werd uit de Wartburg verdreven. Ze werd lid van de Derde Orde van Sint-Franciscus van Assisi en trad op als weldoenster voor de armen. In 1231 stierf ze en werd nadien al snel heilig verklaard. Richard Wagner,  de Duitse componist en de derde figuur die we kunnen linken aan de Wartburg, liet zich inspireren bij de creatie van zijn opera ‘Tannhäuser’ door sagen die hun ontstaan vonden in de Wartburg met in de hoofdrol de heilige Elisabeth. We genieten van de ontdekking.


 
 

Centrum Eisenach

We verlaten het adelaarsnest en installeren ons op korte afstand van het centrum. Degene die fan zijn Bach en zijn oude werkruimte eens willen bekijken kunnen een bezoekje brengen aan het geboortehuis van Bach. Om het ’Bachhaus’ te bezoeken, betaal je 8 euro. Nog steeds niet genoeg geschiedenis en architectuur opgesnoven? Dan kan je het mooie vakwerkhuis bezoeken van de gegoede familie Cotta, het ‘Lutherhaus’. Zij gaf onderdak aan Luther de tijd dat hij in Eisenach de parochieschool bezocht. Nus is het even tijd om een verfrissende pauze te nemen. Onder de beschermende blik van het uitdagend rode Rathaus genieten we van een frisse Thüringse pint. We zwerven nog wat rond, tot we in de namiddag een bezoek brengen aan AWE of Automobile Welt Eisenach musem. Onze camper laten we staan, kwestie van onze plaats niet kwijt te spelen vanavond. We stappen te voet naar de Friedrich–Neumann Strasse. Tot 1991 werd hier de Wartburg auto geproduceerd. Wie herinnert zich niet het pruttelend geluid van de Wartburgs op onze wegen, een kopie van de DKW. We tellen 5 euro neer en de lieve dame, die mijn fotoapparaat ziet bengelen, weet me zonder veel moeite te overhalen om 1 euro extra te betalen om naar hartenlust foto’s te maken van onze jeugdsentimenten. Je kan duidelijk merken dat de fabriek vroeger enkele jaren gebruikt werd door BMW. Ze staan er allemaal te glimmen: de oude Dixi’s, de oude glories van BMW en last but not least de Wartburgs. Glimmende snelle bolides hebben ze er nooit gebouwd en die missen we ook niet. De aanblik van deze overjaarse metalen herinneringen maken onze namiddag goed. 



De volgende dag begeven we ons in de Thüringse natuur. We rijden tot bij de parkeerplaats Königstein en halen onze wandelschoenen boven. Tot bij de Drachenschlucht is het heen en terug ongeveer 6 km wandelen. Het pad slingert tussen de rotsen met een breedte van nauwelijks 68 cm. We genieten er van en ademen met volle teugen de geuren van het Thüringse woud in. Een perfecte mix van cultuur en natuur! We vervolgen nu onze weg te midden van uitgestrekte wouden en een landschap dat ons doet denken aan het Zwarte Woud. Over Seebach en Schwarzhausen bereiken we Friedrichroda, een gezellig plaatsje met veel wandelwegen en een gezellig centrum. Een bezoek aan de kleinste brouwerij van West-Thüringen gaat spijtig genoeg alleen met een groep van 10 personen. We zullen ons dan maar beperken tot het drinken van hun product, de Schakobräu. We rijden door tot Ohrdruf. Hier zou je de ‘Tobiashammer’ kunnen bezoeken. Het is ’s werelds oudste mechanische smederij (1482). Wij willen verder naar Gräfenroda zodat we niet het risico lopen voor een gesloten deur te staan bij het kaboutermuseum. En niet zo maar een kaboutermuseum. Het is de geboorteplaats van de tuinkabouter. Een kabouter die niet gemaakt is van plaaster zoals de goedkopere uitvoeringen die je bij ons overal ziet. Nee, kleigebakken tuinkabouters in alle mogelijke vormen en groottes. De kunstenaar heet Philipp Griebel. Na de rondleiding hebben de creaties van de familie Griebel voor ons een ziel gekregen en zien we meer dan alleen het kitscherige aspect. Voortaan kijken we met meer waardering naar deze lieve kunstwerkjes.

 
 
 

Geschwenda

Hier houden we halt. Overnachten doen we op een parkeerplaats waar campers zijn toegelaten maar een echte camperplaats is er niet. We vertrekken meteen op verkenning. Geschwenda is een typisch Thüringer dorp, gelegen aan de rand van het woud. Het lijkt een ingedommeld dorpje dat nog een beetje de sfeer van het vroegere Oost-Duitsland uitadement. De gevels van de huizen zijn hier bedekt met leien. Kunstig gesneden en in mooie geometrische vormen aangebracht. Ze hullen het dorp in een melancholische stemming. We dwalen nog een tijdje door de straten, snuiven de sfeer op en besluiten eens typisch Thürings te gaan eten. We strijken neer bij restaurant Gaststätte Thüringer Wald. Wat ons meteen opvalt is de vriendelijkheid en de gemoedelijkheid die er heerst in de gaststätte. Al de klanten die binnen komen na ons, gaan langs de tafels van alle andere klanten en geven een tik op elke tafel bij wijze van groet! We genieten van de overvloedige, lekkere maaltijd voor een goedkope prijs. De volgende dag stappen we even naar Gutshof 19a, waar de Staatliche Grundschule van Geschwenda ligt. We begroeten directrice Annerose Seyring met wie we jarenlang een Europees project opzetten. Als jullie er langs komen, doe dat ook maar in mijn naam. Ze weet je heel wat te vertellen. 

Geschwenda is bekend voor zijn thermometers. De firma Geratherm is er al jarenlang een gevestigde waarde. Wij willen de originele modellen zien gemaakt worden en bezoeken de glasblazerij van Schneider waar we er niet aan kunnen weerstaan om een Galilea thermometer op te kop te tikken. We rijden nog even langs zustergemeente Geraberg waar we voor 2 euro het thermometermuseum bezoeken. Als je daarna nog zin hebt kan je het 40 km verder gelegen Oberweissbach bezoeken. In deze gemeente werd de beroemende pedagoog Fröbel geboren. Hij verrichte heel wat innovatief werk voor de kleuterscholen. Sommige onder ons kunnen zich vast nog herinneren dat de huidige kleuterschool vroeger fröbelschool werd genoemd. Hier heb je de kans zijn geboortehuis te gaan bezoeken.


 

Erfurt

Tijd om door te rijden richting Erfurt, hoofdstad van Thüringen. Via de 71 en een stukje E40 bereiken we Erfurt na 48 km. We hebben geluk en vinden nog een parkeerplaats in de Eichenstrasse. Het is erg druk in Erfurt. De trams bijten een flink stuk uit de voorziene rijbanen. We genieten van de omgeving en bezoeken de oude gotisch dom Sint-Marien die een indrukwekkend uitzicht biedt. Daarna lopen we over de met 32 huizen bebouwde Krämerbrücke die de Gera overspant, genietend van de prachtige koopmanshuizen. We willen graag nog wat meer te weten komen over Luther. Een bezoek aan het Augustinusklooster is dan ook een must. Voor 6 euro krijgen we een rondleiding in het klooster waar Luther in 1505 intrad. Daarna verdwalen nog een beetje door de stad en zijn kleurige huisjes vooraleer we in de late namiddag doorrijden naar Weimar. 

 

 

Weimar 

Weimar, stad der kunstenaars en de voormalige hoofdstad van Thüringen. Na 25 km komen we aan en rijden we dadelijk naar de vooropgestelde camperplaats aan de Hermann-Brill-Platz. We hebben geluk en vinden nog een plaatsje. Morgen gaan we op verkenning. Vandaag genieten van een zelfgemaakte maaltijd en een deugddoende nachtrust. Het historische centrum van de stad behoort tot het UNESCO werelderfgoed. Weimar doet ons ook terugdenken aan de ‘Weimarrepubliek’. Die naam ontstond na de samenkomst in 1919 van de grondwetgevende nationale vergadering in Weimar en was voor een tijdje de start van een democratische republiek. Er is veel te zien in Weimar, wij beperken ons tot de  blikvangers.

We bezoeken dan ook het Goethe Haus aan Frauenplan, 1 en het Schillerhaus aan de Schillerstrasse. De inrichting van de woningen van de schrijvers-filosofen boeide ons enorm. Ook de Anna Amalia Bibliotheek in een rococo toren is meer dan een bezoek waard. De Russisch Orthodoxe kapel, gebouwd door Carl Friederich, de zoon van hertog Carl August die de dochter van de tsaar huwde slaan we niet over. Een prachtig bouwwerk! In deze kapel rusten naast de hertogen de lichamen van filosofen Goethe en Schiller. Het mausoleum is gelegen vlakbij de Theodor-Hagen-Weg. Deze crypte is een van de meest bezocht in Duitsland. Nog een laatste inspanning willen we ons getroosten: een bezoek aan het Bauhaus-museum aan de Theaterplatz, 1. Hier ontdekken we wat de grondleggers van de Bauhausstijl, Henry Van de Velde en Walter Gropius, bereikten. Een minimale stijl, heldere kleuren, krachtige vormen, verweving van kunst en techniek en functioneel. Glazen wanden waardoor we de structuur van het gebouw kunnen zien. Daken die samenhangen met de wanden. Het kan niet anders of we zullen veel wijzer huiswaarts keren. ’t Wordt laat, tijd om nog eens Thürings te gaan eten. We kiezen voor de gezellige Elephantenkeller op de Markt, 19. Goedkoper en duurder, alles is er mogelijk. Wij kiezen voor Rinderroulade met Apfelrotkohl en huisgemaakt Thüringer Klösse.



 

Buchenwald

8 km scheiden ons van Buchenwald. Het concentratiekamp waar 250 000 gevangenen zaten (1937-1945) waarvan er 50 000 de dood vonden. Buchenwald was echter geen vernietigingskamp maar een tussenstop waarvan gevangen naar de vernietigingskampen werden gevoerd. Zeer ontroerend! Zeker de moeite om eens te bekijken. De toegang is vrij. 

 
Coburg

Er is nog zoveel te zien in Thüringen, vooral ook nog veel natuur. Bijvoorbeeld de bekende ’Rennsteig’, een prachtig wandelpad dat we vroeger al eens gedeeltelijk bewandeld hebben. Een beschrijving vind je bij de plaatselijke VVV’s. Wij willen nu kost wat kost nog even langs Coburg. Want was onze Leopold I niet afkomstig van daar? We bezoeken er het museum in de Veste Coburg en toevallig horen we een lerares geschiedenis aan haar pupillen de uitleg doen bij een bepaalde koets. Ze somde een aantal kenmerken op van deze koets waardoor ze kon argumenteren dat deze koets in Brugge werd gemaakt en stelde met grote zekerheid dat deze eigendom was van Leopold I en werd gebruikt bij zijn bezoeken aan de familie in Coburg. De terugweg vanuit Weimar doen we via het Thüringer Wald: Ilmenau, Suhl (wapenmuseum…), Zella Mehlis (barokke kerk), Oberhof (skischans), Kleinschmalkalden (uitzichttoren), Brotterode (vakwerkhuizen), Tabarz en dan via de A4 naar huis. Zoals je kan lezen, nog genoeg interessante plekken om even te stoppen. Oost-Duitsland heeft nog enkele geheimen voor ons maar we zijn blij dat we er toch al enkele van ontdekt hebben!